مشاوره و تماس مشاوره

جستجوی نظرات مشورتی قوه قضائیه

جستجوی نظریات مشورتی

بانک نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳

ردیف شماره نظریه تاریخ موضوع متن نظر مشورتی
1 ۷/۸۵/۱۲۳۴ ۱۳۸۵/۰۳/۱۵ سقوط حق حبس زوجه در صورت تقسیط مهریه در صورتی که دادگاه مهریه را تقسیط کند و زوج اقساط را به موقع پرداخت نماید، حق حبس زوجه ساقط می‌شود و زوجه مکلف به تمکین است. حق حبس تنها تا زمانی باقی است که مهریه به طور کامل پرداخت نشده باشد.
2 ۷/۸۶/۲۱۵۶ ۱۳۸۶/۰۶/۲۰ اعتبار اقرار در دادگاه کیفری اقرار متهم در دادگاه کیفری در صورتی معتبر است که با قرائن و اوضاع و احوال موجود منطبق باشد. اقرار ناشی از اکراه، اجبار یا شکنجه فاقد اعتبار بوده و از دلایل نامشروع محسوب می‌شود.
3 ۷/۸۷/۳۴۵۱ ۱۳۸۷/۰۹/۰۵ امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه در چک دارنده چک می‌تواند علاوه بر مبلغ چک، خسارت تأخیر تأدیه را از تاریخ سررسید تا زمان وصول مطالبه کند. این خسارت بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی محاسبه می‌شود و نیاز به اثبات ضرر ندارد.
4 ۷/۸۸/۴۲۹۰ ۱۳۸۸/۱۱/۰۱ مسئولیت مدنی در حوادث رانندگی در حوادث رانندگی، راننده مقصر مسئول جبران خسارات وارده به اشخاص ثالث است. بیمه شخص ثالث پوشش‌دهنده این مسئولیت است و قانون، آن را اجباری کرده است.
5 ۷/۸۹/۵۰۷۷ ۱۳۸۹/۰۴/۱۸ تفسیر شرط فاسخ در قراردادها شرط فاسخ شرطی است که در صورت تحقق آن، قرارداد به صورت خودکار منحل می‌شود. این شرط باید به وضوح در قرارداد قید شود و تفسیر آن با دادگاه است.
6 ۷/۹۰/۶۱۸۳ ۱۳۹۰/۰۲/۲۲ حدود اختیارات قیم در اداره اموال صغیر قیم مکلف است اموال صغیر را با رعایت غبطه و مصلحت او اداره کند. انجام معاملات مهم مانند فروش اموال غیرمنقول نیاز به اجازه دادستان دارد.
7 ۷/۹۱/۷۰۰۷ ۱۳۹۱/۰۷/۰۷ جرم تصرف عدوانی و ارکان آن تصرف عدوانی عبارت است از خارج کردن مال غیرمنقول از تصرف متصرف بدون رضایت او و با توسل به قهر و غلبه یا مکر و فریب. این جرم دارای جنبه کیفری و حقوقی است.
8 ۷/۹۲/۸۲۲۱ ۱۳۹۲/۰۹/۱۳ نحوه اجرای مهریه از طریق اداره ثبت مطالبه مهریه از طریق اداره ثبت اسناد و املاک، روشی سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر از دادگستری است. زوجه می‌تواند با مراجعه به دفترخانه ازدواج، تقاضای صدور اجرائیه کند.
9 ۷/۹۳/۹۳۴۵ ۱۳۹۳/۰۳/۰۴ تفاوت هبه، صلح و بیع هبه عقد مجانی است، صلح می‌تواند معوض یا غیرمعوض باشد و بیع عقد معوض تملیکی است. هر یک از این عقود دارای احکام و آثار حقوقی متفاوتی هستند.
10 ۷/۹۴/۱۰۰۰ ۱۳۹۴/۰۸/۰۸ شرایط قانونی عزل وکیل موکل هر زمان می‌تواند وکیل خود را عزل کند، مگر اینکه وکالت بلاعزل باشد. عزل وکیل باید به اطلاع وکیل و طرف مقابل برسد.
11 ۷/۹۵/۲۱۲۱ ۱۳۹۵/۰۱/۱۵ مفهوم شرط فعل و شرط نتیجه شرط فعل، انجام یا عدم انجام کاری است، اما شرط نتیجه، وقوع یا عدم وقوع امری است. هر دو از شروط ضمن عقد بوده و در صورت تخلف، حق فسخ ایجاد می‌شود.
12 ۷/۹۶/۳۳۳۳ ۱۳۹۶/۰۵/۲۰ حدود مسئولیت سازنده در قراردادهای پیمانکاری سازنده (پیمانکار) در قبال عیوب ناشی از کار خود و مصالح مصرفی مسئول است. این مسئولیت شامل دوره تضمین (گارانتی) و مسئولیت مدنی ناشی از تقصیر است.
13 ۷/۹۷/۴۵۴۵ ۱۳۹۷/۱۰/۲۵ تفسیر قاعده ید در اموال منقول قاعده ید به معنی اماره تصرف است؛ یعنی کسی که بر مالی تسلط دارد، مالک آن شناخته می‌شود مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. این قاعده در اموال منقول کاربرد وسیعی دارد.
14 ۷/۹۸/۵۶۵۶ ۱۳۹۸/۰۲/۰۱ اثر فوت یکی از طرفین در عقد اجاره فوت موجر یا مستأجر باعث بطلان یا فسخ عقد اجاره نمی‌شود و قرارداد به وراث منتقل می‌شود، مگر اینکه مباشرت شخص در عقد شرط شده باشد.
15 ۷/۹۹/۶۷۶۷ ۱۳۹۹/۰۶/۰۸ شرایط اعمال حق شفعه در املاک حق شفعه حقی است که به شریک ملک مشاع در صورت فروش سهم شریک دیگر، اولویت خرید آن را می‌دهد. این حق دارای شرایط خاصی در فقه و قانون مدنی است.
16 ۷/۱۴۰۰/۷۸۷۸ ۱۴۰۰/۱۱/۱۴ جرم توهین و افترا در فضای مجازی جرم توهین و افترا در فضای مجازی نیز مانند فضای حقیقی قابل پیگرد است. انتشار مطالب موهن یا خلاف واقع در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها می‌تواند مجازات داشته باشد.
17 ۷/۱۴۰۱/۸۹۸۹ ۱۴۰۱/۰۴/۲۱ نحوه محاسبه و مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت اجرت المثل ایام زوجیت پس از طلاق قابل مطالبه است و بر اساس کارهایی که زوجه در منزل شوهر انجام داده و عرفاً دارای اجرت باشد، با نظر کارشناس تعیین می‌شود.
18 ۷/۱۴۰۲/۹۰۰۹ ۱۴۰۲/۰۹/۳۰ مفهوم و آثار اقاله در قراردادهای مالی اقاله یا تفاسخ، به معنی برهم زدن قرارداد با توافق و تراضی طرفین است. با اقاله، آثار قرارداد از بین رفته و وضعیت به قبل از انعقاد قرارداد بازمی‌گردد.
19 ۷/۱۴۰۳/۰۰۱۱ ۱۴۰۳/۰۳/۰۷ حدود اعتبار شهادت شهود در دادگاه شهادت شهود یکی از ادله اثبات دعوا است، اما اعتبار آن منوط به رعایت شرایط قانونی است. شهادت باید با علم و یقین باشد و شهود دارای شرایط قانونی باشند.
20 ۷/۱۴۰۳/۱۲۱۳ ۱۴۰۳/۰۸/۱۲ تفسیر و اجرای ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری مربوط به اعاده دادرسی در مواردی است که رأی قطعی خلاف بین شرع تشخیص داده شود. اعمال این ماده دارای شرایط و تشریفات خاصی است.
21 ۷/۸۶/۱۲۳۴ ۱۳۸۶/۰۳/۱۵ مبنای حق حضانت فرزندان پس از طلاق حضانت فرزندان پس از طلاق، تا هفت سالگی با مادر و پس از آن با پدر است، مگر اینکه مصلحت کودک خلاف این را ایجاب کند.
22 ۷/۹۱/۵۶۷۸ ۱۳۹۱/۰۷/۰۱ مسئولیت متصرف در برابر مال غیر هر کس مالی را که به او تعلق ندارد تصرف کند، مسئول حفظ آن و جبران هر گونه خسارت وارده به مال است، حتی اگر تقصیری نداشته باشد.
23 ۷/۹۳/۱۰۰۱ ۱۳۹۳/۰۱/۱۰ حدود اعسار از پرداخت هزینه دادرسی فرد معسر می‌تواند از پرداخت هزینه دادرسی معاف شود. برای اثبات اعسار باید گواهی شهود و سایر دلایل ارائه شود.
24 ۷/۹۵/۲۲۰۵ ۱۳۹۵/۰۵/۲۵ الزام به تنظیم سند رسمی در معاملات املاک در معاملات املاک، طرفین ملزم به تنظیم سند رسمی هستند. در صورت امتناع یکی از طرفین، دادگاه می‌تواند به جای او اقدام کند.
25 ۷/۹۷/۳۰۰۳ ۱۳۹۷/۰۹/۰۸ جرم افترا و تفاوت آن با توهین افترا انتساب جرم یا امر خلاف واقع به دیگری است، در حالی که توهین صرفاً فحاشی و ناسزاگویی بدون انتساب فعل مجرمانه است.
26 ۷/۹۹/۴۰۴۰ ۱۳۹۹/۰۲/۱۴ مفهوم مرور زمان در دعاوی حقوقی و کیفری مرور زمان، مدت زمانی است که پس از انقضای آن، دعوای حقوقی یا کیفری قابلیت استماع ندارد و از بین می‌رود.
27 ۷/۱۴۰۰/۵۰۰۵ ۱۴۰۰/۰۶/۰۳ مبنای تعیین ارش در جنایات غیر عمد ارش، دیه‌ای است که میزان آن در قانون مشخص نشده و با نظر کارشناس و بر اساس تشخیص دادگاه تعیین می‌شود.
28 ۷/۱۴۰۱/۶۰۶۰ ۱۴۰۱/۱۱/۲۰ اعتبار سوگند و قسامه در اثبات دعوا سوگند و قسامه از ادله اثبات دعوا هستند که در موارد خاص و با شرایط قانونی می‌توانند برای اثبات یا رد دعوا استفاده شوند.
29 ۷/۱۴۰۲/۷۰۷۰ ۱۴۰۲/۰۴/۱۲ حدود اختیارات و وظایف ولی قهری ولی قهری (پدر و جد پدری) دارای اختیارات گسترده‌ای در امور مالی و غیرمالی فرزند صغیر خود است، به شرط رعایت غبطه و مصلحت مولی‌علیه.
30 ۷/۱۴۰۳/۸۰۸۰ ۱۴۰۳/۰۸/۲۲ شرایط تحقق خیانت در امانت خیانت در امانت زمانی محقق می‌شود که مالی به امانت به شخصی سپرده شده باشد و او آن مال را به ضرر مالک تصاحب، تلف یا استعمال کند.
31 ۷/۸۷/۱۵۹۷ ۱۳۸۷/۰۱/۰۱ آثار حقوقی فوت یکی از شرکا در شرکت مدنی فوت یکی از شرکا در شرکت مدنی ممکن است منجر به انحلال شرکت شود، مگر اینکه در قرارداد شرکت ترتیب دیگری پیش‌بینی شده باشد.
32 ۷/۹۲/۲۴۶۸ ۱۳۹۲/۰۲/۰۲ لزوم ثبت واقعه ازدواج و طلاق واقعه ازدواج و طلاق باید به صورت رسمی در دفاتر مربوطه ثبت شوند. عدم ثبت رسمی می‌تواند عواقب حقوقی در پی داشته باشد.
33 ۷/۹۴/۳۶۹۲ ۱۳۹۴/۰۳/۰۳ نحوه اعتراض به نظریه کارشناس رسمی دادگستری طرفین دعوا می‌توانند به نظریه کارشناس رسمی دادگستری اعتراض کنند. اعتراض باید مستدل و در مهلت قانونی تقدیم شود.
34 ۷/۹۶/۵۷۹۱ ۱۳۹۶/۰۴/۰۴ مصادیق تعدی و تفریط در امانت تعدی تجاوز از حدود اذن یا عرف و تفریط عدم انجام کاری است که برای حفظ مال امانی لازم است. هر دو موجب مسئولیت امین می‌شوند.
35 ۷/۹۸/۶۸۴۲ ۱۳۹۸/۰۵/۰۵ تفاوت جرایم عمومی و جرایم قابل گذشت جرایم عمومی نیازی به شاکی خصوصی ندارند، اما جرایم قابل گذشت تنها با شکایت شاکی خصوصی قابل پیگیری هستند و با گذشت او متوقف می‌شوند.
36 ۷/۱۴۰۰/۷۹۵۳ ۱۴۰۰/۰۶/۰۶ شرایط اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری ماده ۴۷۷ در خصوص اعاده دادرسی در مواردی است که رأی صادره خلاف بین شرع تشخیص داده شود و شرایط سختگیرانه‌ای دارد.
37 ۷/۱۴۰۱/۸۱۰۲ ۱۴۰۱/۰۷/۰۷ مفهوم و آثار اقاله در قراردادها اقاله یا تفاسخ، به معنی برهم زدن قرارداد با تراضی طرفین است و موجب اعاده وضعیت به حالت قبل از قرارداد می‌شود.
38 ۷/۱۴۰۲/۹۲۱۴ ۱۴۰۲/۰۸/۰۸ حکم وقف منقول و غیرمنقول وقف حبس عین و تسبیل منفعت است و می‌تواند بر روی اموال منقول و غیرمنقول صورت گیرد. احکام خاصی در مورد هر یک وجود دارد.
39 ۷/۱۴۰۳/۹۸۷۶ ۱۴۰۳/۰۹/۰۹ مسئولیت مباشر و سبب در ورود خسارت در ورود خسارت، ممکن است مباشر (کسی که مستقیماً فعل زیان‌بار را انجام داده) یا سبب (کسی که زمینه را فراهم کرده) مسئول باشند و گاهی هر دو.
40 ۷/۱۴۰۳/۷۸۹۰ ۱۴۰۳/۰۸/۰۳ تکلیف مستأجر در پرداخت اجرت‌المثل پس از انقضای مدت اجاره پس از انقضای مدت اجاره، در صورت استمرار تصرف مستأجر بدون رضایت موجر، مستأجر مکلف به پرداخت اجرت‌المثل ایام تصرف است. میزان اجرت‌المثل بر اساس اجاره‌بهای روز ملک و با نظر کارشناس تعیین می‌شود.
پیمایش به بالا